राजनीतिक दलले कसरी कमाउँछन् अर्बौं रुपैयाँ?

 राजनीतिक दलहरूको आर्थिक स्रोत र उनीहरूले खडा गरेको भौतिक पूर्वाधार (भवन, गाडी, आदि) को विषय झन् रहस्यमय छ। दलहरूले पैसा संकलन गर्ने मुख्य चार तरिकाहरू छन्:

कसरी संकलन गर्छन् अर्बौंको 'फण्ड'?

नेपालका ठूला राजनीतिक दलहरूले निर्वाचनका लागि अर्बौं रुपैयाँ जुटाउने प्रक्रिया अझै पनि अपारदर्शी रहेको आलोचना छ। मुख्य स्रोतहरू यस प्रकार छन्:

  • व्यवसायिक घरानासँगको 'नेक्सस': ठूला व्यापारिक घराना र 'सिन्डिकेट' चलाउने समूहहरूले दलहरूलाई ठूलो मात्रामा 'गोप्य चन्दा' दिन्छन्। यसको बदलामा उनीहरूले नीतिगत तहमा लाभ लिन्छन्।

  • ठेकेदार सांसदहरू: नेपालको संघीय संसदमा झण्डै ३०% सांसदहरू निर्माण व्यवसायी (ठेकेदार) हुन्। उनीहरूले आफ्नै शक्ति प्रयोग गरेर ठेक्का लिने र त्यसको निश्चित प्रतिशत पार्टी कोषमा बुझाउने गरेको देखिन्छ।

  • लेबी (Levy) र सदस्यता शुल्क: पार्टीका कार्यकर्ता र सार्वजनिक पदमा रहेका व्यक्तिहरूबाट उठाइने लेबी दलहरूको नियमित खर्च चलाउने मुख्य आधार हो। पार्टीका निर्वाचित सदस्य र कर्मचारीहरूले आफ्नो तलबको निश्चित हिस्सा पार्टीलाई बुझाउँछन्। लाखौं कार्यकर्ताबाट उठाइने वार्षिक नवीकरण शुल्कबाट पनि ठूलो कोष खडा हुन्छ।

  • वैदेशिक चन्दा: केही दलहरूमाथि वैदेशिक शक्ति केन्द्रहरूबाट 'अदृश्य' सहयोग प्राप्त हुने गरेको आरोप समेत लाग्ने गरेको छ।


Post a Comment

Previous Post Next Post